Druk, druk, druk…

‘Hoe gaat het met je? Druk, druk, druk. Vaak zegt men dit met trots terwijl een slechtere levenshouding haast niet mogelijk is en het schaamrood op de kaken zou moeten staan’. (Prof. Dr. Pierre Capel)

Iedereen kent wel stress momenten. Maar wat zijn nu eigenlijk oorzaken van stress, stressoren?

Een stressreactie wordt gestart door een stressor.

Een stressor is een zintuigelijke waarneming, iets wat je dus ziet, hoort, proeft, voelt, ruikt. Via twee hersengebieden, het lymbische deel en de hersenstam, worden allerlei zenuwen geactiveerd en wordt een verzameling hormonen geproduceerd. De voorste hersenen bepalen of de situatie gevaarlijk is of niet en wat de beste reactie zal zijn. Uiteraard heeft dit met eerdere ervaringen te maken, die overigens weer in een ander deel van de hersenen liggen opgeslagen. Heb je ooit een mossel gegeten en ben je er erg ziek van geworden, dan slaat het lichaam deze ervaring op. Zie je een mossel, dan combineert het lijf deze ervaring met het zien van de mossel en de stressreactie start. Idem bijvoorbeeld bij het horen van de sirene van een ambulance als je ooit een ongeluk hebt gehad en bent vervoerd met de ambulance. Het wonderlijke is dat je niet per se een eerdere ervaring hoeft te hebben gehad. Het blijkt dat in de evolutie het herkennen van gevaar aan de volgende generatie wordt over gedragen  zondar dat die generatie dit gevaar zelf aan den lijve ervaren heeft. Dieren kunnen hierdoor hun natuurlijke vijanden intuitief herkennen.

Behalve het waarnemen van gevaar uit de omgeving via onze zintuigen, kunnen stressoren ook van binnenuit komen, zoals het niet goed functioneren van het lichaam, infecties en verwondingen.

Naast deze enorme reeks zijn er ook nog de psychologische stressoren, zoals een slechte relatie, onplezierig werk, ontslag, chronische geldproblemen.

Negatieve emoties of gedachten starten de stressrespons op dezelfde manier als de andere stressoren. Hierdoor wordt de stressreactie losgekoppekd van de realiteit van het heden en kunnen trauma’s uit het verleden en zorgen over de toekomst ons dagelijks functioneren beïnvloeden. Hoewel de stressrespons hetzelfde is, is het grote verschil dat psychologische stressoren geen duidelijk begin en einde hebben. Hierdoor verandert de acute stressrespons, die begint bij gevaar en eindigt als het gevaar geweken is, in een chronische respons met alle gevolgen van dien voor het lichaam. Bij chronische stress is er dus ook altijd een zorgelijke situatie die als stressor werkt. Het maakt voor het lijf niet uit of het probleem in het verleden ligt zoals bijvoorbeeld een jeugdtrauma, problematiek in het heden is of voortkomt uit angst over de toekomst. De stessor is altijd reëel, terwijl het probleem niet reëel hoeft te zijn, zoals bijvoorbeeld een ongefundeerde angst.

Alles wat je kunt doen om een stressor te verminderen is gunstig, doe dat meteen. Maar het is niet in alle gevallen mogelijk. Als je de stressor niet kunt wegnemen, kun je je richten op het verminderen van het effect van deze stressor op je gezondheid. Meditatie, chi gong/yoga en sport hebben een direct effect op de hersenactiviteit, de hormoonhuishouding en op de werking van transcriptiefactoren ( een transcriptiefactor is een eiwit dat een specifieke code op een DNA herkent en na binding het gen ernaast aan of uit zet), met een meetbaar gunstig resultaat. Ze nemen de stressor niet weg maar beïnvloeden het negatieve gevolg op onze gezondheid. Hoe dat werkt, schrijf ik een ander keer. Ook het herkennen van je overtuigingen en emoties, en deze met humor en mildheid bekijken, kan er voor zorgen dat stress niet chronisch wordt of blijft.

Wil je meer weten over stress? Lees Het emotionele DNA, gevoelens bestaan niet, zij ontstaan, van prof. Dr. Pierre Capel.

 

Succes met jouw stressreductie.